Lei de Dependencia: as dúbidas máis complexas

22/04/2014

Compiladas pola Sociedade Española de Xeriatría e Xerontología.

Durante o desenvolvemento e implantación da Lei foron xurdindo unha serie de preguntas frecuentes que sementaron dúbidas e inquietude nas persoas dependentes e nos seus familiares. A continuación exponse a resposta a algunhas das cuestións máis importantes.
 
Segundo explica a Infosalus Ángeles García Antón, coordinadora do Grupo de Dependencia da Sociedade Española de Xeriatría e Xerontología (SEGG), o descoñecemento da Lei de Dependencia induce a que moitos maiores dependentes non a soliciten por atoparse desorientados fronte a súa tramitación. Por este motivo, a SEGG realizou un manual práctico que recolle as 101 dúbidas máis frecuentes sobre a Lei e que pode descargarse a través da súa páxina. Infosalus, coa axuda de García Antón, seleccionou as máis importantes:
 
Cal é o obxecto da Lei de Dependencia?
O obxecto da Lei é recoñecer un novo dereito en España, universal e subxectivo: o dereito á promoción da autonomía persoal e atención ás persoas en situación de dependencia. Para iso, no artigo 1 da Lei faise necesaria a creación do Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia como estrutura que garanta o propósito da lei.
 
É o mesmo dependencia que discapacidade?
Non, son términos diferentes. A OMS define a discapacidade como un término xeral que abarca as deficiencias, as limitacións da actividade e as restriccións da participación. A dependencia defínese como o estado de carácter permanente en que se atopan as persoas por diversas razóns e ligadas á falta ou perda de autonomía, precisan da atención doutras persoas ou axudas importantes para realizar as actividades básicas da vida diaria ou a súa autonomía persoal.
 
Cales son os requisitos básicos para ser beneficiario?
Atoparse en situación de dependencia nalgún dos grados que establece a Lei; ter nacionalidade española; residir en territorio español polo menos durante cinco anos, dous deles inmediatamente anteriores á solicitude; estar empadronado na comunidade autónoma onde se solicita.
 
Que informe medico hai que entregar coa solicitude?
Existe un modelo normalizado no que o profesional médico deberá cumprimentar os problemas de saúde e o grado de autonomía ou dependencia para a realización das actividades da vida diaria.
 
É suficiente o informe medico de alta do hospital para poder iniciar a solicitude?
Non. O informe médico debe realizarse nun modelo normalizado. Os informes médicos de alta hospitalaria ou especialidades poderán achegarse ao modelo normalizado, co resto da documentación.
 
É obrigatorio contactar cos Servizos Sociais para tramitar o recoñecemento da situación de dependencia?
Non é obrigatorio pero é aconsellable que acuda sempre aos Servizos Sociais Comunitarios mais próximos á súa residencia en caso de precisar orientación ou axuda e acelerar así o procedemento da tramitación.
 
Que fases ten o proceso?
Presentación da solicitude, valoración de dependencia, recoñecemento de grado, elaboración do Programa Individualizado de Atención (PIA) e, finalmente, asignación de recurso.
 
Canto tempo transcorre desde a recepción da solicitude ata a adxudicación do recurso?
Os prazos máximos para resolver os procedementos de recoñecemento da situación de dependencia e de elaboración do PIA serán de seis meses, a contar desde a data en que a solicitude teña entrada no rexistro do órgano competente. Na práctica, o prazo establecido por Lei demórase nalgunhas CC.AA.
 
Cales son os esquecementos e/ou erros mais frecuentes na tramitación dunha solicitude?
Non estar debidamente cumprimentada e asinada; falta de documentación requirida; non utilizar os modelos normalizados que se requiren para o procedemento; non achegar a fotocopia do DNI do guardador de feito ou do representante legal; informes médicos en protocolos non normalizados, e non reflectir teléfonos de contacto.
 
Cando se pode solicitar a revisión do grado de dependencia?
Isto require outra nova valoración e aplicación do Baremo de Valoración da Dependencia (BVD) e esta só deberá solicitarse se existe un empeoramento ou unha mellora no desempeño dalgunha das tarefas que o BVD evalúa.
 
Cales son as tarefas que avalía o baremo?
As tarefas que o BVD avalía son actividades básicas da vida diaria con independencia da enfermidade ou complicación que as poida producir. As tarefas que se avalían son: comer e beber, hixiene persoal (micción e defecación), lavarse, outros coidados corporais, vestirse, mantemento da saúde, cambiar e manter a posición do corpo, desprazarse dentro e fóra do fogar e realizar tarefas domésticas. Tamén se avalían o nivel e problemas no desempeño das tarefas e o tipo de apoio que necesita a persoa.
 
É necesaria a valoración directa da persoa dependente ou coa documentación aportada é suficiente?
Si é necesaria. A valoración realízase de xeito directo na contorna habitual onde se desenvolve diariamente a persoa solicitante. É a observación, a comprobación directa e a entrevista persoal de avaliación a que determina o resultado da valoración.
 
Se nunha valoración se determina que non existe situación de dependencia elimínase a posibilidade de volver solicitar o recoñecemento?
Non, sempre se poderá volver solicitar o recoñecemento do grao de dependencia cando a persoa teña unha variación do seu estado actual e modifique a súa situación funcional e axuda nas actividades da vida diaria.
 
Se se ten recoñecido o complemento de gran invalidez débese solicitar o recoñecemento da situación de dependencia?
Si. Aplicaráselles o BVD determinando o grao que puidese corresponder aínda que sempre se lles garantirá o Grao I de dependencia moderada.
 
Cales son os recursos aos que se pode acceder?
As prestacións de dependencia poden ser de natureza económica ou servizos de atención como a promoción da autonomía persoal, a teleasistencia, a axuda a domicilio ou un centro de Día e Noite e atención residencial.
 
Poden ser coidadores non profesionais persoas que non teñan parentesco coa persoa dependente?
Si, sempre que se cumpran determinados requisitos. A persoa coidadora non familiar non poderá ter a consideración de empregada do fogar no domicilio da persoa beneficiaria. Existe a posibilidade de que os coidadores non profesionais se dean de alta na Seguridade Social e o seu carácter é voluntario.
 
É obrigatorio declarar o importe que se perciba dunha prestación económica a través da Lei de Dependencia na declaración da Renda?
Segundo establece a propia lei, as prestacións económicas derivadas da súa aplicación están exentas de tributación.
 
Se un dependente ten o seu domicilio habitual nunha residencia privada antes do recoñecemento do grao a través da Lei correspóndelle retroactividade da contía desde o inicio do ingreso?
Non. A efectividade da prestación vinculada ao servizo vén determinada pola data de cumprimento do prazo de tramitación (seis meses desde a solicitude) ou a data de resolución do PIA, se esta é anterior a devandito prazo, a condición de que a persoa cumpra os requisitos para o recoñecemento da prestación.
 
Os servizos son gratuitos ou existe unha achega económica por parte do dependente?
A Lei establece que os beneficiarios participen no financiamento dos servizos que reciben, segundo o tipo e custo do servizo, así como da súa capacidade económica persoal, que se determina en atención á renda e ao patrimonio do solicitante.
 
*Información e imaxe extraídas de Infosalus.
 
Categorías: Dependencia
Compartir en:

USO DE COOKIES

Utilizamos cookies propias y de terceros para mejorar su experiencia y nuestros servicios, así como mostrarle, desde nuestro sitio web o los de terceros, publicidad basada en el análisis de sus hábitos de navegación. Si pulsa en aceptar, consideramos que admite su uso.
Puede obtener más información en nuestra Política de Cookies.

Aceptar todas Configurar Cookies Más información